STOWARZYSZENIE LOTNICTWA
EKSPERYMENTALNEGO

EAA 991

  • Linki

    • aph.org.pl

      Aeroklub Podhalański im. Leopolda Kwiatkowskiego Nowy Sącz

    • dlapilota.pl

      Portal lotniczy - najnowsze informacje dotyczące lotnictwa na świecie oraz w Polsce.

    • Samoloty Samoloty w Lotnictwie Polskim
    • Eagle Portal lotniczy nie tylko dla orłów
    • Eagle FlyingTV.pl - filmy lotnicze - telewizja lotnicza promująca lotnictwo i sporty lotnicze.
  • Stowarzyszeni w RWD

Tragedia "Orła Białego"

Tragedia "Orła Białego"

Pośród licznych wydawnictw poświęconych stuleciu odzyskania niepodległości znalazła się tez książka prof. Andrzeja Chwalby „1919. Pierwszy rok wolności”. Ciekawy i bez upiększeń obraz ciężkiego porodu państwowości kraju o nieustalonych i płonących granicach, zatomizowanej i zbiedniałej społeczności z trzech byłych zaborów, gdy właściwie prawie wszystko, co do wspólnotowej egzystencji niezbędne trzeba było budować od zera.

Ale ja, pisząc tu, zwróciłbym uwagę na jedną kwestię – w grafikę okładki wmontowano zdjęcie, na którym Józef Piłsudski ze swym sztabem obserwuje lot pierwszego zbudowanego w Polsce samolotu CWL SK1. Wystrój okładki powinien być odniesieniem do treści książki i tak pewnie jest, chociaż po przeczytaniu jej, mam nadzieję, dość uważnie, nie znalazłem wzmianki czy nawiązania do zamieszczonej fotografii. Wykonanej na moment przed katastrofą prezentowanego w locie samolotu – obydwaj lotnicy na oczach zgromadzonych widzów zginęli.
Od początku 1919 r Centralne Warsztaty Lotnicze na Lotnisku Mokotowskim zajmowały się remontem i montażem z gotowych elementów niemieckich dwupłatowców Hannower Roland. Wiosną tego roku kierownik CWL por.inż. Karol Słowik postanowił uruchomić produkcję tych samolotów z elementów wykonanych całkowicie w kraju. Skopiowano iwykonano wszystkie drewniane i metalowe podzedpoły Rolanda CL-II i latem atrakcyjnie malowany samolot pod mianem "Orzeł Biały" był gotowy. Oblotu niezwykle ostrożnie dokonał najlepszy pilot CWL Bolesław Skraba i ... wyraził druzgocącą opinię - Konstrukcja z powodu nieodpowiednich materiałow ma za małą sztywność. Maszyna nie nadaje się do latania. Najlepiej ją porąbać na opał , zanim dojdzie do nieszczęścia ! W odpowiedzi - jak to często niestety u nas - Skraba usłyszał od inż. Słowika wymówienie z pracy w trybie natychmiastowym.
23 sierpnia podczas prezentacji samolotu Naczelnemu Wodzowi miejsce w kabinie pilota zajął zamiast Skraby  Kazimierz Jesionowski , a jako pasażer zabrał się sam szef przedsięwzięcia Karol Słowik.
Los bywa mściwym ... Obciążony dodatkowo  pasażerem "Orzeł Biały" wystartował i wg relacji naocznego świadka Witolda Rychtera "nadlatywał nad grupę oficerów, którzy wraz z Naczelnym Wodzem obserwowali lot.Nagle stała się rzecz straszna. Oto po prostu samolot rozleciał się w powietrzu i runął w szczątkach na ziemię tuż przed wojskowymi ... " Orzeł Biały" stanowił stertę połamanych skrzydeł, podłużnic i plątaninę linek. Pod nią spoczęły zmasakrowane ciała ppor. Jesionowskiego i por.inż. Słowika.
Piłsudski długo patrzył na dymiące szczątki. Potem odwrócił się , wsiadł do swego Cadillaca i odjechal"

No cóż , przyczyną spektakularnej tragedii był "czynnik ludzki". W czasach PRL niejednokrotnie przywoływano  całe zdarzenie  jako dowód, że Piłsudski nabrał niechęci do lotnictwa i hamował jego rozwój. Niekoniecznie tak było. Choć produkcji Rolandów nie podjęto, nie zamarł polski przemysł lotniczy, polskie konstrukcje lotnicze po okresie "dziecięcym" były na poziomie porównywalnym z zagranicznymi, czasem je nawet przewyższały. A rozwój ilościowy parku maszyn latających uzależniony był od poziomu gospodarczego kraju. Jak na kraj biedny, dźwigający się z wieloletniego zacofania postęp w dziedzinie lotnictwa był i tak imponujący.

Galeria

29 stycznia 2019 r.

Copyright © by Stowarzyszenie Lotnictwa Eksperymentalnego EAA 991

Naszą stronę czytano 641760 razy