STOWARZYSZENIE LOTNICTWA
EKSPERYMENTALNEGO

EAA 991

  • Linki

    • aph.org.pl

      Aeroklub Podhalański im. Leopolda Kwiatkowskiego Nowy Sącz

    • dlapilota.pl

      Portal lotniczy - najnowsze informacje dotyczące lotnictwa na świecie oraz w Polsce.

    • Samoloty Samoloty w Lotnictwie Polskim
    • Eagle Portal lotniczy nie tylko dla orłów
    • Eagle FlyingTV.pl - filmy lotnicze - telewizja lotnicza promująca lotnictwo i sporty lotnicze.
  • Stowarzyszeni w RWD

Polaris

Polaris

Taka scena z filmu. Bohater, astrofizyk i filozof z okna wieżowca kontempluje rozgwieżdżone niebo, gubiąc myśli w konstelacjach i galaktykach. Dla odprężenia rzuca okiem w jasne okno naprzeciw, widzi młodą kobietę i przychodzi mu do głowy dziwna myśl – Ale cóż nieskończoność czasoprzestrzeni może obchodzić taką, która pewnie nawet majtek nie ma na sobie ?
W majtkach czy bez jesteśmy w Kosmosie mało różną od zera znikomością, wyróżnioną może tylko tym, że myślącą.
Polecam przy okazji „Krótką historię czasu” genialnego St. Hawkinga.
A nasz krótki okres egzystencji na dewastowanym statku kosmicznym Ziemia ma się ku końcowi, niektórzy uczeni twierdzą, że już się skończył i żyjemy jeszcze tylko z powodu jakiegoś niedopatrzenia.
Póki co, mamy grudzień, choć zamiast anielskiego czasu adwentu igrzysko, które chyba tylko satyryczno- tragiczna „Pochwała głupoty” Erazma z Rotterdamu ( 1509 r !) mogłaby zobrazować. No to zanim „z prochu w proch” , a proch to gwiezdny, zajrzyjmy w jego głąb.


Człowiek pewnie „od zawsze” patrzył w nocne niebo z fascynacją , religijnym lękiem, w końcu poszukując praktycznej korzyści. Układy jaśniejszych ciał niebieskich ujął w figury geometryczne, a wyobraźnia nadała im kształty z wierzeń, najczęściej mitologii greckiej. Zauważono, że gwiazdy poruszają się na niebie. Prócz jednej. Tak narodziła się astronawigacja.
W astronawigacji są gwiazdy i jedna gwiazda. To Gwiazda Polarna, z łac. Stella Polaris świecąca niemal idealnie nad biegunem północnym Ziemi. Wskazuje więc podróżującym kierunek północny, ale nie tylko. Tu należy z pełnym uszanowaniem zmartwić płaskoziemców- zabobon o kulistości Ziemi rozpowszechnił się wśród żeglarzy już parę tysięcy lat temu ! Owi zatwardziali w błędzie majtkowie potrafili przy pomocy prostych przyrządów – kwadrantu albo Laski Jakuba określić szerokość geograficzną. Chyba że ...
No właśnie, Odyseusz 10 lat wracał spod Troi do nie tak odległej bardzo Itaki, bo przez gniew bogów nocne niebo zawsze zasłaniały chmury.
Określenie długości geograficznej było trudniejsze, sytuację poprawił wynaleziony w I poł. XVIII w sekstans- kątomierz lusterkowy dokładniej mierzący wysokość ciał niebieskich nad horyzontem ; w używanym w XX wieku sekstansie lotniczym horyzont zastępuje jak w libelli poziomicy pęcherzyk powietrza

...wyjąłem sekstans. Przykładając go do ucha przekręciłem gałeczkę. Gdy usłyszałem skrzypnięcie, wiedziałem, że w instrumencie powstała banieczka, która posłuży jako horyzont.
Patrząc przez wziernik, szukałem tej mojej jedynej gwiazdy. Wreszcie udało mi się uchwycić Dubhe, próbowałem przesunąć ją na środek drżącej. błyszczącej banieczki.

- Johnson – błagałem szeptem – leć, proszę cię, bardzo spokojnie, żebym wreszcie doprowadził na miejsce ten uparty punkcik świetlny, oddalony o Bóg wie ile milionów mil i zamknął go w nienawistnej banieczce odległej o trzy cale od mojego nosa.”
E. Gann „Los jest myśliwym”

Nawigatorem, który kurs statku wg gwiazd ustalał bez sekstansu czy bodaj Laski Jakuba był SZAMAN MORSKI (Eustazy Borkowski, kapitan transatlantyku „Kościuszko”, później „Batorego”) Szaman, bo „czarował” pasażerów na rózne sposoby,zgodnie z maksymą - Wszystko, co daje szczęście, nie jest fikcją !
- /Szaman Morski/ „Niekiedy zjawiał się nocą na mostku z grupą pasażerów. Wybierał jakieś dwie gwiazdy i oznajmiał – Oto Dubhe, czyli alfa Ursae Maioris, a ta to Spica czyli alfa Virginis !
Jedną ręką wskazywał Dubhe, drugą Spicę i obliczał kąt między rękami. Następnie pytał oficera wachtowego o kurs – Co leży ?
- Sterujemy kursem 271, panie kapitanie !
- Trzymać 271 i pół ! - donośnym głosem rozkazał kapitan”
Na mostku kapitańskim rozpoczęła się  procedura „zmiany kursu” połączona z kilkakrotnym powtarzaniem polecenia kapitana. A pasażerowie byli zachwyceni czujnością Szamana Morskiego w dbałości o ich bezpieczeństwo. Gdy raz za kołem stał nowy sternik, ze zdumieniem próbował dokonać niemożliwego – zmiany kursu statku o pół stopnia.
Asystent  pouczył go po cichu – Uspokój się ! To poprawka dla pasażerów.”
Karol Borchardt „Znaczy kapitan”

I jeszcze jeden dowód przydatności gwiazdy w sterowaniu samolotem. Przedstawia rzecz pilot Wellingtona polskiego Dywizjonu 305 w Anglii. Nocny nalot na Essen.
Teraz mam tylko jeden problem, jak przedrzeć się przez ścianę ognia artylerii przeciwlotniczej. Pamiętam jak piloci mówili, jak obserwować gwiazdy i robić uniki przy przechodzeniu zapory ogniowej.
Rozglądam się i wybieram gwiazdeczkę, pod którą chyba rozrywa się najmniej pocisków. Wykonując dziesiątki uników pcham się w kierunku mojego kierunkowskazu. To nic, że dokoła eksplodują pociski, to nic, że krwawy blask razi oczy. Wiem, co mam robić i nic mnie przed tym nie powstrzyma.”
Henryk Kwiatkowski „Bomby poszły”

O gwiazdach przewodniczkach można dużo.
W załączeniu parę ilustracji związanych najistotniejszymi konstelacjami, może się co komu przyda.

ZbS

Galeria

Mapa nieba północnej półkuli ZiemiPolaris. Jak znaleźć ? W pięciokrotnym przedłużeniu tylnej osi Wielkiego Wozu. jaśniejsza gwiazda ( koniec dyszla Małego Wozu)
A po przeciwnej stronie niż Wielki Wóz "kopnięte" charakterystycznie  "W"  gwiazdozbioru Kasjopei.Wielki Wóz tworzy 7 gwiazd. Ale jest i ósma. Przy dobrej widoczności przy środkowej dyszla (Mizar) da się dojrzeć malutkiego Alkora. Indianie przy jego pomocy sprawdzali bystrość wzroku. Kto nie lubi ośmiu gwiazdek, może przez lornetkę zobaczyć przy Alkorze jeszcze Gwiazdę Ludwika .Wielki Wóz ( Wielka Niedźwiedzica) godło lotnicze Tadeusza SchielegoOd kilku tygodni świeci na północnym niebie gwiazdozbiór OrionaPrzedłużenie linii prostej przez głowę Oriona i środkową gwiazdkę pasa też wskazuje kierunek północny
01 grudnia 2020 r.

Copyright © by Stowarzyszenie Lotnictwa Eksperymentalnego EAA 991

Naszą stronę czytano 930199 razy